Ένας μηχανικός επιθυμεί να ασφαλίσει το περιεχόμενο του γραφείου του όπου εντός αυτού υπάρχει ένα κινητό τηλέφωνο (smartphone) που αποκτήθηκε το έτος 2017 στην αξία των 1200€. Λογιστικά, η αξία του έχει αποσβεστεί. Παρά ταύτα αν και μεταχειρισμένο ηλικίας 9 ετών, παράγει επαρκές και αξιόπιστο έργο λόγω της προσεκτικής και δέουσας χρήσης του, της εξαιρετικής εργοστασιακής κατασκευής και σχεδιασμού του καθώς και των ανθεκτικών και υψηλού κόστους υλικών του.

Στις αξίες, ο μηχανολογικός εξοπλισμός η/και τα εξαρτήματά τους φθίνουν με την πάροδο του χρόνου με αποτέλεσμα να μειώνεται η αξία τους σε μεγαλύτερο βαθμό από τα ακίνητα. Η δέουσα απαξίωση τους νοείται ως η μείωση της αξίας τους σε σχέση με τα ίδια αν ήταν καινούργια αφού αφαιρεθεί ως ποσοστό, η φυσική απαξίωση (πχ ηλικία-κατάσταση), λειτουργική/τεχνολογική απαξίωση (πχ καινούργια παρόμοια-φθηνότερα-αποδοτικότερα), και οικονομική απαξίωση τους (πχ ανταγωνισμός-έλλειψη ειδικού εργατικού δυναμικού). Εναλλακτικά εκτιμάται με την εύρεση της τρέχουσας αξίας μεταχειρισμένων όμοιων η/και παρόμοιων, πανομοιότυπων, ίδιων δυνατοτήτων αντικειμένων (εξοπλισμός η/και εξαρτήματα) μέσω συγκριτικής μεθόδου, με αναγωγές και προσαρμογές. Επίσης ως κόστος αντικατάστασης νοείται το κόστος ενός όμοιου αντικειμένου που είναι κατά το δυνατό ισοδύναμο στη χρηστικότητα με το αντικείμενο που εκτιμάται προσθέτοντας στην αξία αγοράς, τα μεταφορικά, το κόστος εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας, τα έξοδα ασφάλισης, τα έξοδα συσκευασίας και εκτελωνισμού καθώς και τα έξοδα μελετών κλπ και ως κόστος αναπαραγωγής νοείται το κόστος για την αναπαραγωγή ενός νέου αντιγράφου του αντικειμένου που εκτιμάται, με την χρήση/αντικατάσταση των ίδιων ή/και παρόμοιας λειτουργικότητας και ποιότητας υλικών προσθέτοντας στην αξία αγοράς, τα μεταφορικά, το κόστος εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας, τα έξοδα ασφάλισης, τα έξοδα συσκευασίας και εκτελωνισμού καθώς και τα έξοδα μελετών κλπ. Τέλος, ως αξία κτήσης νοείται το κόστος που συμπεριλαμβάνει την αξία αγοράς, τα μεταφορικά, το κόστος εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας, τα έξοδα ασφάλισης, τα έξοδα συσκευασίας και εκτελωνισμού καθώς και τα έξοδα μελετών κλπ

Στις ασφαλίσεις, η ασφαλιστική αξία  είναι η οικονομική αξία των πραγμάτων όπως δηλώνεται κατά τη σύναψη της ασφαλιστικής σύμβασης. Η αξία αυτή κατά κανόνα συμπίπτει με την τρέχουσα αξία που έχει το πράγμα κατά τη σύναψη της ασφαλιστικής σύμβασης συμφώνως της νομοθεσίας και δη του άρθρου 17 του Ν.2496/97. Διακρίνεται δε σε αρχική ήτοι η αξία του αντικειμένου ασφάλισης κατά το χρόνο σύναψης της σύμβασης, εκάστοτε ήτοι η ανά πάσα στιγμή αξία μετά την έναρξη της ασφάλισης και κατά τη διάρκεια αυτής και τελική ήτοι η αξία του αντικειμένου ασφάλισης κατά το χρόνο επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου και η οποία λαμβάνεται υπόψη για τον προσδιορισμό της ασφαλιστικής αποζημίωσης, εξ ου και ο Κίνδυνος καθώς και οι Αξίες θα πρέπει να παρακολουθούνται επιμελώς και τακτικά κατά εντολή του ασφαλισμένου και σε συνεργασία με τον ίδιο η/και τους συνεργάτες/υπαλλήλους του. Τέλος η ασφαλιστική βάση «αξία καινουργούς» αποζημιώνει συμφώνως των όρων και εξαιρέσεων του ασφαλιστηρίου, το ποσό που εκτιμάται για την επισκευή η/και αντικατάσταση των ασφαλισμένων αντικειμένων/πραγμάτων/κτηρίων κλπ, με καινούργια του ίδιου τύπου, χρήσης, ποιότητας και προδιαγραφών, επί του ίδιου χώρου προσθέτοντας τις δαπάνες μεταφοράς, συναρμολόγησης, εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας χωρίς να αφαιρείται η παλαιότητα που προκύπτει από τη φυσική απαξίωση (πχ ηλικία-κατάσταση), λειτουργική/τεχνολογική απαξίωση (πχ καινούργια παρόμοια-φθηνότερα-αποδοτικότερα) και οικονομική απαξίωση τους (πχ ανταγωνισμός-έλλειψη ειδικού εργατικού δυναμικού).

Κατά την έρευνα της αγοράς, σύμφωνα με τα δεδομένα, διαπιστώθηκαν τα κάτωθι:

• Το υπο ασφάλιση κινητό τηλέφωνο, πλέον δεν υπάρχει στην αγορά ως καινούργιο και δη σε σφραγισμένη συσκευασία.
• Στην αγορά, υπάρχουν ανακατασκευασμένα η/και εκθεσιακά μοντέλα, σε πολύ καλή κατάσταση, λειτουργικότητα και απόδοση. Ωστόσο δεν είναι καινούργια και ο βαθμός φθοράς τους ενδεικτικά όχι περιοριστικά, στην οθόνη, στην απόδοση των χρωμάτων, στα πλήκτρα, στην χρήση των ηλεκτρονικών κυκλωμάτων και στην υγεία της μπαταρίας διαφοροποιείται αναλόγως της τυχούσας χρήσης τους νωρίτερα της ανακατασκευής τους η/και των συνθηκών έκθεσης τους σε πολύωρη λειτουργία και δοκιμαστική χρήση, κατά το χρονικό διάστημα που αυτά εκτέθηκαν σε εκθεσιακούς χώρους με δυνητικούς αγοραστές.
• Το κόστος αγοράς ενός ανακατασκευασμένου μοντέλου σε εξαιρετική κατάσταση είναι 241€, και η αγορά εκτιμά συντελεστή αναπλήρωσης λειτουργικότητας και απόδοσης 90%.
• Το κόστος αγοράς ενός εκθεσιακού μοντέλου σε εξαιρετική κατάσταση είναι 190€, και η αγορά εκτιμά συντελεστή αναπλήρωσης λειτουργικότητας και απόδοσης 85%.
• Το «παλαιότερο-πλησιέστερο» μοντέλο κινητού τηλεφώνου, που διατίθεται καινούργιο σε σφραγισμένη συσκευασία και δη από αξιόπιστα καταστήματα τεχνολογίας, τη παρούσα χρονική στιγμή κοστίζει 600€. Συμφώνως της χρήσης της μεθόδου των συγκριτικών στοιχείων, με τιμές που εφαρμόζει αφενός ο κατασκευαστής αφετέρου η ελεύθερη αγορά μεταξύ των μοντέλων του, εκτιμάται πως το «παλαιότερο-πλησιέστερο» τυγχάνει βελτιώσεων δηλαδή επαυξημένων δυνατοτήτων/χαρακτηριστικών που παράγουν εμπορικά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα σε σχέση με το υπο ασφάλιση κινητό τηλέφωνο, τα οποία επηρεάζουν τις αξίες τους ήτοι:
• Υλικό κατασκευής του πλαισίου (-150€)

Η αγορά αποτιμά το υλικό κατασκευής του πλαισίου του υπο-ασφάλιση κινητού ως «υψηλής ποιότητας χαρακτηριστικό» που κοστίζει περισσότερο ως «σταθερή διαφορά» μεταξύ των μοντέλων.

• Κάμερα χωρίς τηλεφακό (-50€)

Το παραπάνω ποσό αποτιμά «την εμπορική ποινή» που έχει επιβάλει η αγορά, όταν σε ένα κινητό λείπει ένας φακός και δη ο τηλεφακός. Τούτο καθότι επικρατεί η εμπορική αντίληψη πως «ένα κινητό με φακό + τηλεφακό θεωρείται πληρέστερο από ένα αντίστοιχο με ένα κύριο φακό»

• Διπλάσια Μνήμη (+120€)

Το παραπάνω ποσό αποτιμά την εμπορική αξία για το κόστος αλλαγής μνήμης από τα 128GB στα 256GB. Αντίστοιχο περίπου ήταν το κόστος αλλαγής μνήμης από τα 64GB στα 128GB.

• Κάμερα 4πλασιας ανάλυσης & λειτουργία νυκτός (+100€)

Το παραπάνω ποσό αποτιμά την εμπορική αξία από τη διαφορά της τιμής των αντίστοιχων μοντέλων που έχουν τα παραπάνω χαρακτηριστικά έναντι των παλαιότερων που δε τα έχουν.

• Μεγαλύτερη αυτονομία μπαταρίας (+23% mAh) (+90€)

Το παραπάνω ποσό αποτιμά την εμπορική αξία της μετάβασης των μοντέλων «από συνήθη αυτονομία σε επαυξημένη». Η αγορά τείνει να εκτιμά τη μετάβαση αυτή στο 15% της αξίας του κινητού.

• Νέα τεχνολογία-ταχυεπεξεργαστής & θύρα νέας γενιάς (+150€)

Το παραπάνω ποσό αποτιμά την εμπορική αξία από τη διαφορά της τιμής των αντίστοιχων μοντέλων που έχουν τα παραπάνω χαρακτηριστικά έναντι των παλαιότερων που δε τα έχουν, λόγω της αυξημένης διάρκειας, εμπειρίας, ταχύτητας και ευκολίας φόρτισης που τα νεότερα μοντέλα απολαμβάνουν.

Συνολικό καθαρό όφελος            (-150-50+120+100+90+150) =  (+260€)

Εκπεφρασμένο σε ποσοστό                    (260€/600€)               (+43,3%) 

• Οι τιμές εκκίνησης πωλήσεων των παραπάνω συσκευών, όταν πρωτοεμφανίστηκαν στην αγορά έτυχαν φθίνουσας διαφοράς ~33% «από το παλαιότερο στο νεότερο» το οποίο εκφράζει την εύλογη πεποίθηση και αίσθηση του κατασκευαστή και της αγοράς για τη ποιότητα κατασκευής των συγκρινόμενων μοντέλων.
• Από τη έρευνα της αγοράς σε πλατφόρμες η/και σε αγγελίες μεταχειρισμένων η/και σε βιβλιοθήκες που διατηρούν ιστορικό αρχείο Τύπου, διαπιστώθηκε πως κατά την εκκίνηση πωλήσεων του υπο ασφάλιση κινητού (2017), το κόστος αγοράς καινούργιου ήταν ~1200€ και κατά το αμέσως επόμενο διάστημα μετά την εμφάνιση του και δη κατά το έτος 2018, αντίστοιχα κινητά πουλήθηκαν «ως ελαφρώς μεταχειρισμένα και σε εξαιρετική κατάσταση» στο ποσό των ~900€ . Η διαφορά των παραπάνω τιμών, απεικονίζουν τις πραγματικές αξίες των αντικειμένων συμφώνως της κατάστασής τους σε αυτές τις χρονικές στιγμές και δυνητικά προσεγγίζουν η/και προσομοιάζουν με «εν είδει» αξίες και καταστάσεις ανακατασκευασμένων η/και εκθεσιακών μοντέλων σε σχέση με τα καινούργια. Η διαφορά αυτή κατόπιν ποσοτικοποίησης και δη με κατεύθυνση «από την αξία μεταχειρισμένου στην αξία του καινούργιου» εκτιμάται ποσοστό +33% επι της αξίας και αποδίδει μία καλή προσέγγιση της απώλειας αξίας των ανακατασκευασμένων η/και εκθεσιακών μοντέλων σε ευθεία σχέση με τα καινούργια εντός σφραγισμένης συσκευασίας.
• Η ασφαλιστική βάση «αξία καινουργούς» αποζημιώνει συμφώνως των όρων και εξαιρέσεων του ασφαλιστηρίου, το ποσό που εκτιμάται για την επισκευή η/και αντικατάσταση των ασφαλισμένων αντικειμένων/πραγμάτων/κτηρίων κλπ, με καινούργια του ίδιου τύπου, χρήσης, ποιότητας και προδιαγραφών, επί του ίδιου χώρου προσθέτοντας στην αξία αγοράς, τα μεταφορικά, το κόστος εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας, τα έξοδα ασφάλισης, τα έξοδα συσκευασίας και εκτελωνισμού καθώς και τα έξοδα μελετών κλπ. χωρίς να αφαιρείται η παλαιότητα που προκύπτει από τη φυσική απαξίωση (πχ ηλικία-κατάσταση), λειτουργική/τεχνολογική απαξίωση (πχ καινούργια παρόμοια-φθηνότερα-αποδοτικότερα) και οικονομική απαξίωση τους (πχ ανταγωνισμός-έλλειψη ειδικού εργατικού δυναμικού).

Συμφώνως των παραπάνω στοιχείων, εκτιμώνται οι κάτωθι μεθοδολογίες:

• Ανηγμένη/Προσαρμοσμένη αξία «ανακατασκευασμένου σε καινούργιο»
  • Κ = a* x * y όπου:
  • Κ= Η ανηγμένη/προσαρμοσμένη αξία «ανακατασκευασμένου σε καινούργιο»
  • a = το κόστος αγοράς όμοιων ανακατασκευασμένων κινητών
  • x = ο συντελεστής επαύξησης λόγω παραμένουσας φθοράς
  • y = ο συντελεστής επαύξησης λόγω απώλειας αξίας από «ανακατασκευασμένο σε καινούργιο»
• Ανηγμένη/Προσαρμοσμένη αξία «εκθεσιακού σε καινούργιο»
  • A = b* c *d όπου:
  • A= Η ανηγμένη/προσαρμοσμένη αξία «εκθεσιακού σε καινούργιο»
  • b = το κόστος αγοράς όμοιων εκθεσιακών κινητών
  • c = ο συντελεστής επαύξησης λόγω παραμένουσας φθοράς
  • d = ο συντελεστής επαύξησης λόγω απώλειας αξίας από «εκθεσιακό σε καινούργιο»
• Ανηγμένη/Προσαρμοσμένη αξία «παλαιότερου-πλησιέστερου μοντέλου στο υπο ασφάλιση»
  • Ε = K*(1-i) όπου:
  • E= Η ανηγμένη/προσαρμοσμένη αξία «παλαιότερου-πλησιέστερου μοντέλου στο υπο ασφάλιση»
  • 1 = η μονάδα
  • i = O μέσος όρος των ποσοστών που εκφράζουν προσεγγιστικά αφενός τις βελτιώσεις του «παλαιότερου-πλησιέστερου» μοντέλου λόγω των επαυξημένων δυνατοτήτων/χαρακτηριστικών του ως παραπάνω αναφορές αφετέρου τις διαφορές στις τιμές εκκίνησης πωλήσεων των παραπάνω συσκευών, όταν αυτές πρωτοεμφανίστηκαν στην αγορά ως παραπάνω αναφορές.

• Συντελεστές εμπιστευτικότητας/Σταθμίσεις
  • Οι συντελεστές εμπιστευτικότητας των μεθόδων κατανέμονται στο σύνολο, σε στάθμιση με ποσοστά 20%, 20% και 60% αντίστοιχα.

Ο παραπάνω μηχανικός αποτάθηκε σε τρείς (3) ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές προκειμένου να διερευνήσουν τη περίπτωση ασφάλισης του.

Ο πρώτος πρότεινε την ασφαλιστική εταιρεία (Α) με το κάτωθι σχετικό όρο:

(….Για ασφάλιση περιεχομένου/ηλεκτρονικό/ηλεκτρολογικό εξοπλισμό/μηχανήματα/συσκευές κλπ, η αποζημίωση θα υπολογίζεται σε αξία αντικατάστασης καινουργούς είτε για την ανακατασκευή τους είτε για την αντικατάσταση τους χωρίς οποιαδήποτε αφαίρεση ποσοστού λόγω χρήσης ή/και παλαιότητας υπο τη προϋπόθεση ότι τα ασφαλισμένα αντικείμενα θα είναι:

• Επαρκώς συντηρημένα καθόλη τη διάρκεια της ασφάλισης τους συμφώνως των οδηγιών του κατασκευαστή τους.
• Δε θα έχουν απολέσει ποσοστό μεγαλύτερο του 50% της αξίας κτήσης τους λόγω οποιασδήποτε απαξίωσης.
• Η ανακατασκευή ή/και αντικατάσταση τους θα συμβεί αποδεδειγμένα στον ίδιο ασφαλισμένο χώρο, εντός διορίας 1 έτους από την ημερομηνία επέλευσης της ζημίας. Σε παρέλευση της διορίας η αποζημίωση θα υπολογίζεται σε ασφαλιστική βάση τρέχουσας/πραγματικής αξίας.)

Ο δεύτερος πρότεινε την ασφαλιστική εταιρεία (Β) με το κάτωθι όρο:

(…Για περιεχόμενο/ηλεκτρονικό/ηλεκτρολογικό εξοπλισμό/μηχανήματα και συσκευές συμφωνείται να αποζημιώνεται το αναγκαίο ποσό για την επισκευή η/και αντικατάσταση των ασφαλισμένων αντικειμένων με καινούργια και σε έλλειψη με παρόμοια, του ίδιου τύπου, χρήσης, ποιότητας και προδιαγραφών, επί του ίδιου χώρου και η αποζημίωση θα συμπεριλαμβάνει τις δαπάνες μεταφοράς, συναρμολόγησης, εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας χωρίς να αφαιρείται η παλαιότητα από οποιαδήποτε απαξίωση.)

Ο τρίτος πρότεινε την ασφαλιστική εταιρεία (Γ) με το κάτωθι όρο:

(..Για περιεχόμενο/ηλεκτρονικό/ηλεκτρολογικό εξοπλισμό/μηχανήματα και συσκευές, συμφωνείται να αποζημιώνονται τα ασφαλισμένα αντικείμενα, σε αξία καινούργιων της ίδιας χρήσης και ποιότητας. Σε περίπτωση που τα αντικείμενα δεν είναι δυνατόν να αντικατασταθούν με άλλα πανομοιότυπα, ως αξία αντικατάστασης θα λαμβάνεται η αξία παρεμφερών αντικειμένων, της ίδιας ποιότητας και απόδοσης, υπό τη προϋπόθεση αντικατάστασης/ανακατασκευής εντός ενός (1) έτους από την επέλευση της ζημιάς και εφόσον  αυτά ήταν σε καλή κατάσταση κατά την επέλευση της. Καμία άλλη αξία δεν αποζημιώνεται, όπως αποθετική, προσωπική ή συναισθηματική κλπ.)

Ποια Αξία (Κεφάλαιο) Ασφάλισης & Ποιο Ασφαλιστή Θα Προτείνατε Στο «Έντυπο Εξατομικευμένης Συμβουλής» συμφώνως των παραπάνω?

Βιβλιογραφία – Πηγές

• Στατιστική και Οικονομικές Εφαρμογές Ανδρέας Κ. Σαχπάζης
• Εισαγωγή στη Στατιστική &  Εισαγωγή στη Χρηματοοικονομική Μαθηματική Ι. Ν. Παπαϊωάννου
• Introduction to Linear Regression Analysis – Douglas C. Montgomery, Elizabeth A. Peck, G. Geoffrey Vining
• ΣΕΚΕ Σύλλογος Εκτιμητών Ελλάδος

Σχόλια: Το παρόν θέμα έχει σκοπό ανάπτυξη δεξιοτήτων και ειδικών γνώσεων των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών σχετικά με την Τέχνη και Επιστήμη, τη «κατά ελάχιστο» ισχύουσα Νομοθεσία που επηρεάζει τη Νομοθεσία Της Ιδιωτικής Ασφάλισης και κατά επέκταση τα ασφαλιστήρια συμβόλαια, συμφώνως των κινδύνων προς ασφάλιση και της εμπειρίας του σύμβουλου. Τα παραπάνω αφορούν στην απόλυτα προσωπική εκτιμητική γνώμη του σύμβουλου και οποιαδήποτε ομοιότητα με πρόσωπα, καταστάσεις ή/και περιστατικά είναι εντελώς συμπτωματική.