Ένας λογιστής επιθυμεί να ασφαλίσει το λογιστικό γραφείο του όπου ο κεντρικός υπολογιστής (server) είναι το βασικότερο και ακριβότερο πάγιο του. Ο υπολογιστής αυτός αγοράστηκε προ 5ετιας (2021) και ενδιάμεσα έτυχε της δέουσας χρήσης και συντηρήσεων συμφώνως των οδηγιών του κατασκευαστή του ωστόσο προ 6 μηνών υπέστη αποδεδειγμένη αντικατάσταση βασικών και σημαντικών εξαρτημάτων του με καινούργια συνολικής αξίας ~2500€, τα οποία προμηθεύτηκε από την επίσημη αντιπροσωπεία.

Λογιστικά, η αξία του υπολογιστή έχει αποσβεστεί. Παρά ταύτα αν και μεταχειρισμένος (2021), παράγει επαρκές και αξιόπιστο έργο λόγω της προ 6μήνου αντικατάστασης βασικών και σημαντικών εξαρτημάτων του ήτοι σκληρούς δίσκους (SSD), μνήμη (Ram), τροφοδοτικό ρεύματος και κάρτα δικτύου. Πλέον ο υπο ασφάλιση υπολογιστής εκτιμάται πως επανήλθε στο ~65% της κατάστασης ενός νέου υπολογιστή (συντελεστής αναπλήρωσης). Τέλος ένας νέος όμοιος υπολογιστής η/και παρόμοιος ίδιων δυνατοτήτων έχει κόστος αντικατάστασης που εκτιμάται στα 10.000€.

Αρχικά ο λογιστής αποτάθηκε απ ευθείας σε Ασφαλιστικές Εταιρείες όπου του πρότειναν ασφάλιση σε τρέχουσα αξία με κεφάλαιο ασφάλισης χαμηλό. Οι προσφορές δε κρίθηκαν αξιόλογες εξ ου και αποτάθηκε σε τρείς (3) ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές προκειμένου να διερευνήσουν τη περίπτωση ασφάλισης του.

Ως γνωστό, ο μηχανολογικός εξοπλισμός η/και τα εξαρτήματά τους φθίνουν με την πάροδο του χρόνου με αποτέλεσμα να μειώνεται η αξία τους σε μεγαλύτερο βαθμό από τα ακίνητα. Η δέουσα απαξίωση τους νοείται ως η μείωση της αξίας τους σε σχέση με τα ίδια αν ήταν καινούργια αφού αφαιρεθεί η φυσική (πχ ηλικία-κατάσταση), λειτουργική/τεχνολογική (πχ καινούργια παρόμοια-φθηνότερα-αποδοτικότερα), οικονομική απαξίωση τους (πχ ανταγωνισμός-έλλειψη ειδικού εργατικού δυναμικού). Εναλλακτικά με την εύρεση της τρέχουσας αξίας μεταχειρισμένων όμοιων η/και παρόμοιων ίδιων δυνατοτήτων  (εξοπλισμός η/και εξαρτήματα) μέσω συγκριτικής μεθόδου, με αναγωγές και προσαρμογές. Επίσης ως κόστος αντικατάστασης νοείται το κόστος ενός όμοιου αντικειμένου που είναι κατά το δυνατό ισοδύναμο στη χρηστικότητα με το αντικείμενο που εκτιμάται προσθέτοντας στην αξία αγοράς, τα μεταφορικά, το κόστος εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας, τα έξοδα ασφάλισης, τα έξοδα συσκευασίας και εκτελωνισμού καθώς και τα έξοδα μελετών κλπ και ως κόστος αναπαραγωγής νοείται το κόστος για την αναπαραγωγή ενός νέου αντιγράφου του αντικειμένου που εκτιμάται, με την χρήση/αντικατάσταση των ίδιων ή/και παρόμοιας λειτουργικότητας και ποιότητας υλικών προσθέτοντας στην αξία αγοράς, τα μεταφορικά, το κόστος εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας, τα έξοδα ασφάλισης, τα έξοδα συσκευασίας και εκτελωνισμού καθώς και τα έξοδα μελετών κλπ. Τέλος, ως αξία κτήσης νοείται το κόστος που συμπεριλαμβάνει την αξία αγοράς, τα μεταφορικά, το κόστος εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας, τα έξοδα ασφάλισης, τα έξοδα συσκευασίας και εκτελωνισμού καθώς και τα έξοδα μελετών κλπ.

Επίσης η ασφαλιστική αξία  είναι η οικονομική αξία των πραγμάτων όπως δηλώνεται κατά τη σύναψη της ασφαλιστικής σύμβασης. Η αξία αυτή κατά κανόνα συμπίπτει με την τρέχουσα αξία που έχει το πράγμα κατά τη σύναψη της ασφαλιστικής σύμβασης συμφώνως της νομοθεσίας και δη του άρθρου 17 του Ν.2496/97. Διακρίνεται δε σε αρχική ήτοι η αξία του αντικειμένου ασφάλισης κατά το χρόνο σύναψης της σύμβασης, εκάστοτε ήτοι η ανά πάσα στιγμή αξία μετά την έναρξη της ασφάλισης και κατά τη διάρκεια αυτής και τελική ήτοι η αξία του αντικειμένου ασφάλισης κατά το χρόνο επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου και η οποία λαμβάνεται υπόψη για τον προσδιορισμό της ασφαλιστικής αποζημίωσης, εξ ου και ο Κίνδυνος καθώς και οι Αξίες θα πρέπει να παρακολουθούνται επιμελώς και τακτικά κατά εντολή του ασφαλισμένου και σε συνεργασία με τον ίδιο η/και τους συνεργάτες/υπαλλήλους του.

Εκτιμήθηκε πως ο συγκεκριμένος υπολογιστής φθίνει με την πάροδο του χρόνου με αποτέλεσμα να μειώνεται η αξία του και η δέουσα απαξίωση του νοείται ως η μείωση της αξίας του σε σχέση με τον ίδιο υπολογιστή αν ήταν καινούργιος αφού αφαιρεθούν οι απαξιώσεις του ήτοι η φυσική (πχ ηλικία-κατάσταση), λειτουργική/τεχνολογική (πχ καινούργιος παρόμοιος-φθηνότερος-αποδοτικότερος), οικονομική απαξίωση τους (πχ ανταγωνισμός-έλλειψη ειδικού εργατικού δυναμικού) προσθέτοντας στην αξία αγοράς, τα μεταφορικά, το κόστος εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας, τα έξοδα ασφάλισης, τα έξοδα συσκευασίας και εκτελωνισμού καθώς και τα έξοδα μελετών κλπ. Εναλλακτικά με την εύρεση της τρέχουσας αξίας όμοιου η/και παρόμοιου μεταχειρισμένου υπολογιστή μέσω συγκριτικής μεθόδου, με αναγωγές και προσαρμογές και με την πρόσθεση του κόστους μεταφοράς, ασφάλισης, εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας του. Στη παραπάνω περίπτωση για το συγκεκριμένο υπολογιστή, το κόστος μεταφοράς, ασφάλισης, εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας του κρίθηκε αμελητέο εξ ου και δεν συνυπολογίζεται.

Κατά την έρευνα της αγοράς, σύμφωνα με τα δεδομένα και με τη χρήση της μεθόδου «Ηλικία προς Ζωή» λόγω της αποδεδειγμένης αντικατάστασης βασικών και σημαντικών εξαρτημάτων του αλλά και δέουσας χρήσης και συντήρησης του, διαπιστώθηκαν τα κάτωθι:

• Ένας νέος όμοιος η/και παρόμοιος υπολογιστής ίδιων δυνατοτήτων έχει κόστος αντικατάστασης ~10.000 €.
• Ο υπο ασφάλιση υπολογιστής έχει ηλικία 5 έτη και κατά τη διάρκεια της 5 ετιας έτυχε της δέουσας χρήσης και συντήρησης συμφώνως των οδηγιών του κατασκευαστή.
• Ο υπο ασφάλιση υπολογιστής προ 6μήνου υπέστη αποδεδειγμένη αντικατάσταση βασικών και σημαντικών εξαρτημάτων του και δέουσα συντήρηση.
• Η πραγματική κατάσταση και ικανότητα του υπο ασφάλιση υπολογιστή (συντελεστής αναπλήρωσης) ανήλθε στο ~65% ενός νέου όμοιου η/και παρόμοιου υπολογιστή ίδιων δυνατοτήτων.
• Η ωφέλιμη ζωή ενός νέου όμοιου υπολογιστή είναι 5 χρόνια διότι αυτού του είδους τα μηχανήματα αποτελούνται κυρίως από ηλεκτρονικούς αυτοματισμούς και μηχανικά μέρη ευαίσθητα στο χρόνο και στη θερμότητα και ρύπους κλπ και οι φθορές επιδρούν κυρίως επί αυτών. Η δε τεχνολογική πρόοδος τους είναι εκθετική και αλματώδης όπου σε ορισμένες περιπτώσεις τα καθιστούν παρωχημένα μέσα στους πρώτους 15-18 μήνες από την αγορά τους.
• Το γεγονός ότι ο υπο ασφάλιση υπολογιστής αφενός έτυχε της δέουσας χρήσης και συντηρήσεων αφετέρου προ 6μήνου υπέστη αποδεδειγμένη αντικατάσταση βασικών και σημαντικών εξαρτημάτων του, επηρεάζει τη «χρονολογική» του ηλικία και παραγάγει «ουσιαστική-πραγματική» ηλικία διαφορετική από τη χρονολογική. Η ουσιαστική-πραγματική ηλικία, του υπο ασφάλιση υπολογιστή εκτιμάται από το κάτωθι τύπο:

Ουσιαστική-πραγματική ηλικία = Ωφέλιμη ηλικία – [(Ωφέλιμη ηλικία*Συντελεστή αναπλήρωσης) – Χρονικό διάστημα που παρήλθε από τη αποδεδειγμένη αντικατάσταση των βασικών εξαρτημάτων του και δέουσα συντήρηση του].

Αντικαθιστώντας έχουμε :  Ουσιαστική-πραγματική ηλικία = 5 –[(5*0.65)-0.5] =2.25

• Η φυσική απαξίωση (ηλικία-κατάσταση) ως ποσοστό υπολογίζεται από το λόγο της ουσιαστικής-πραγματικής ηλικίας προς την ωφέλιμη ηλικία. Αντικαθιστώντας έχουμε : Φυσική απαξίωση = 2.25/5 = 45%
• Η φυσική απαξίωση (ηλικία-κατάσταση) ως ποσό υπολογίζεται από το γινόμενο της αξίας αντικατάστασης ενός νέου όμοιου η/και παρόμοιου υπολογιστή, ίδιων δυνατοτήτων επί τη φυσική απαξίωση ως ποσοστό. Αντικαθιστώντας έχουμε : Φυσική απαξίωση = 10.000*0.45 = 4.500€
• Η τρέχουσα αξία του υπο ασφάλιση υπολογιστή χωρίς το κόστος μεταφοράς, ασφάλισης, εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας του (καθότι ως κονδύλιο κρίθηκε αμελητέο) υπολογίζεται από τη διαφορά της αξίας αντικατάστασης ενός νέου όμοιου η/και παρόμοιου ίδιων δυνατοτήτων υπολογιστή μείον τη φυσική απαξίωση ως ποσό. Αντικαθιστώντας έχουμε : Τρέχουσα αξία ασφάλισης = 10.000-4.500=5.500€

Ωστόσο επειδή ο συγκεκριμένος υπολογιστής θα ασφαλιστεί σε ασφαλιστική βάση τρέχουσας αξίας, μελετήθηκε και εκτιμήθηκε επιπροσθέτως και δια της συγκριτικής μεθόδου, συμφώνως των παραπάνω αναφορών και με αναγωγές και προσαρμογές των συγκριτικών τιμών ηλικίας (x) και αξίας (y) από αγγελίες μεταχειρισμένων όμοιων η/και παρομοίων υπολογιστών ίδιων δυνατοτήτων. Διαπιστώθηκε πως η τρέχουσα αξία σε σχέση με τον ίδιο υπολογιστή αν ήταν καινούργιος αφού αφαιρεθεί η φυσική, λειτουργική/τεχνολογική, οικονομική απαξίωση του (παλαιότητα) προσθέτοντας στην αξία αγοράς, τα μεταφορικά, το κόστος εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας, τα έξοδα ασφάλισης, τα έξοδα συσκευασίας και εκτελωνισμού καθώς και τα έξοδα μελετών κλπ  προσεγγίζεται με εξίσωση εκθετικής παλινδρόμησης. Σύμφωνα με τους μαθηματικούς τύπους της απλής εκθετικής παλινδρόμησης έχουμε τα κάτωθι:

Εξίσωση εκθετικής παλινδρόμησης (παλαιότητα)  Υ= α * b^x  –>  ln(Υ) = ln(α) + x * ln(b)

όπου  ln(α):

• ln(a)=[(Σln(yi) – (lnb*Σxi)]/n όπου:
• Σln(yi) = το σύνολο των τιμών των λογαρίθμων (y) (αξίες)
• Σxi = το σύνολο των τιμών (x) (ηλικία)

και b :

• Από τις διαφορές τιμών των λογαριθμικών τιμών (y) προκύπτει μέσος όρος (ᾱ)
• Κατόπιν lnb= η τιμή (ᾱ) και b=e^–(ᾱ)

Κατόπιν της επεξεργασίας των τιμών η εξίσωση εκθετικής παλινδρόμησης που εκφράζει τη τρέχουσα αξία του υπολογιστή, υπολογίστηκε σε:

y= 9900 * (0.632)^x όπου x= τα έτη παλαιότητας

Επιπροσθέτως, συμφώνως της εκθετικής μεθόδου της μεθόδου κόστους και υπο τη παραδοχή ότι στη 5ετία ο υπο ασφάλιση υπολογιστής θα έχει αποκτήσει υπολειμματική αξία ίση με το 10% της αρχικής αξίας και με τη χρήση των κάτωθι τύπων, υπολογίστηκε η τρέχουσα αξία του υπολογιστή ως κάτωθι:

Τρέχουσα αξία = Κόστος αντικατάστασης με νέο όμοιο η/και παρόμοιο υπολογιστή ίδιων δυνατοτήτων επί  (1 – i ) ^ n  όπου:

Για το (i)

• a ^ 5 = 0.10
• 5η ρίζα (0.10) = 0,631
• i = (1 – 0.631) = 0.369

και n = τα έτη παλαιότητας

Οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές, που αποτάθηκε ο λογιστής, πρότειναν ασφάλιση σε ασφαλιστική βάση τρέχουσας αξίας στις ακόλουθες ασφαλιστικές εταιρείες με τους κάτωθι όρους και περιορισμούς:

Ο πρώτος πρότεινε την ασφαλιστική εταιρεία (Α) με το κάτωθι σχετικό όρο:

(….Για ηλεκτρονικό/ηλεκτρολογικό εξοπλισμό και μηχανήματα, η αποζημίωση θα υπολογίζεται στις τρέχουσες πραγματικές αξίες, δηλαδή μετά την αφαίρεση της τυχούσας απομείωσης, λόγω της φυσικής φθοράς η/και της χρήσης.)

Ο δεύτερος πρότεινε την ασφαλιστική εταιρεία (Β) με το κάτωθι όρο:

(…Για ηλεκτρονικό/ηλεκτρολογικό εξοπλισμό και μηχανήματα εφόσον έχουν αγοραστεί προ 2ετίας από τη επέλευση της ζημίας, θα αποζημιώνεται η αναγκαία δαπάνη αντικατάστασής του με ίδιο η/και παρομοίων δυνατοτήτων και χαρακτηριστικών μετά την αφαίρεση της αξίας λόγω ηλικίας, κατάστασης, χρήσης και άλλων συνθηκών μείωσης της αξίας του.)

Ο τρίτος πρότεινε την ασφαλιστική εταιρεία (Γ) με το κάτωθι όρο:

(..Για ηλεκτρονικό/ηλεκτρολογικό εξοπλισμό και μηχανήματα εφόσον έχουν αγοραστεί προ 3ετίας από τη δήλωση της ζημίας, θα αποζημιώνεται η αξία αντικατάστασής του με νέο ίδιο η/και παρομοίων δυνατοτήτων και χαρακτηριστικών μετά την αφαίρεση της αξίας λόγω φυσικής, λειτουργικής, τεχνολογικής και οικονομικής απαξίωση τους.)

Ποια θα είναι η αξία ασφάλισης του υπολογιστή σε ασφαλιστική βάση τρέχουσας αξίας & ποια ασφαλιστική εταιρεία θα προτείνατε στο «έντυπο εξατομικευμένης συμβουλής»?

Βιβλιογραφία

• Στατιστική και Οικονομικές Εφαρμογές Ανδρέας Κ. Σαχπάζης
• Εισαγωγή στη Στατιστική &  Εισαγωγή στη Χρηματοοικονομική Μαθηματική Ι. Ν. Παπαϊωάννου
• Introduction to Linear Regression Analysis – Douglas C. Montgomery, Elizabeth A. Peck, G. Geoffrey Vining
• ΣΕΚΕ Σύλλογος Εκτιμητών Ελλάδος

Σχόλια: Το παρόν θέμα έχει σκοπό ανάπτυξη δεξιοτήτων και ειδικών γνώσεων των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών σχετικά με την Τέχνη και Επιστήμη, τη «κατά ελάχιστο» ισχύουσα Νομοθεσία που επηρεάζει τη Νομοθεσία Της Ιδιωτικής Ασφάλισης και κατά επέκταση τα ασφαλιστήρια συμβόλαια, συμφώνως των κινδύνων προς ασφάλιση και της εμπειρίας του σύμβουλου. Τα παραπάνω αφορούν στην απόλυτα προσωπική εκτιμητική γνώμη του σύμβουλου και οποιαδήποτε ομοιότητα με πρόσωπα, καταστάσεις ή/και περιστατικά είναι εντελώς συμπτωματική.