Ένας ιδιοκτήτης μεταχειρισμένου μηχανήματος δομικών έργων επιθυμεί να το ασφαλίσει σε τρέχουσα αξία κτήσης. Αν και μεταχειρισμένο ηλικίας 16 ετών, είναι σε πολύ καλή κατάσταση, παράγει επαρκές και αξιόπιστο έργο λόγω της προσεκτικής και δέουσας χρήσης και συντήρησής του, της εξαιρετικής εργοστασιακής κατασκευής και σχεδιασμού του καθώς και των ανθεκτικών και υψηλού κόστους υλικών του.

Στις αξίες, ο μηχανολογικός εξοπλισμός η/και τα εξαρτήματά τους φθίνουν με την πάροδο του χρόνου με αποτέλεσμα να μειώνεται η αξία τους σε μεγαλύτερο βαθμό από τα ακίνητα. Η δέουσα απαξίωση τους νοείται ως η μείωση της αξίας τους σε σχέση με τα ίδια αν ήταν καινούργια αφού αφαιρεθεί ως ποσοστό, η φυσική απαξίωση (πχ ηλικία-κατάσταση), λειτουργική/τεχνολογική απαξίωση (πχ καινούργια παρόμοια-φθηνότερα-αποδοτικότερα), και οικονομική απαξίωση τους (πχ ανταγωνισμός-έλλειψη ειδικού εργατικού δυναμικού). Εναλλακτικά εκτιμάται με την εύρεση της τρέχουσας αξίας μεταχειρισμένων όμοιων η/και παρόμοιων, πανομοιότυπων, ίδιων δυνατοτήτων αντικειμένων (εξοπλισμός η/και εξαρτήματα) μέσω συγκριτικής μεθόδου, με αναγωγές και προσαρμογές. Επίσης ως κόστος αντικατάστασης νοείται το κόστος ενός όμοιου αντικειμένου που είναι κατά το δυνατό ισοδύναμο στη χρηστικότητα με το αντικείμενο που εκτιμάται προσθέτοντας στην αξία αγοράς, τα μεταφορικά, το κόστος εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας, τα έξοδα ασφάλισης, τα έξοδα συσκευασίας και εκτελωνισμού καθώς και τα έξοδα μελετών κλπ και ως κόστος αναπαραγωγής νοείται το κόστος για την αναπαραγωγή ενός νέου αντιγράφου του αντικειμένου που εκτιμάται, με την χρήση/αντικατάσταση των ίδιων ή/και παρόμοιας λειτουργικότητας και ποιότητας υλικών προσθέτοντας στην αξία αγοράς, τα μεταφορικά, το κόστος εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας, τα έξοδα ασφάλισης, τα έξοδα συσκευασίας και εκτελωνισμού καθώς και τα έξοδα μελετών κλπ. Τέλος, ως αξία κτήσης νοείται το κόστος που συμπεριλαμβάνει την αξία αγοράς, τα μεταφορικά, το κόστος εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας, τα έξοδα ασφάλισης, τα έξοδα συσκευασίας και εκτελωνισμού καθώς και τα έξοδα μελετών κλπ.

Στις ασφαλίσεις, η ασφαλιστική αξία  είναι η οικονομική αξία των πραγμάτων όπως δηλώνεται κατά τη σύναψη της ασφαλιστικής σύμβασης υπο την έννοια του ασφαλιστικού συμφέροντος. Η αξία αυτή κατά κανόνα συμπίπτει με την τρέχουσα αξία που έχει το πράγμα κατά τη σύναψη της ασφαλιστικής σύμβασης συμφώνως της νομοθεσίας και δη του άρθρου 17 του Ν.2496/97. Διακρίνεται δε σε αρχική ήτοι η αξία του αντικειμένου ασφάλισης κατά το χρόνο σύναψης της σύμβασης, εκάστοτε ήτοι η ανά πάσα στιγμή αξία μετά την έναρξη της ασφάλισης και κατά τη διάρκεια αυτής και τελική ήτοι η αξία του αντικειμένου ασφάλισης κατά το χρόνο επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου και η οποία λαμβάνεται υπόψη για τον προσδιορισμό της ασφαλιστικής αποζημίωσης, εξ ου και ο Κίνδυνος καθώς και οι Αξίες θα πρέπει να παρακολουθούνται επιμελώς και τακτικά από τους Ασφαλιστές η/και τους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές, κατόπιν εντολής του ασφαλισμένου και σε συνεργασία με τον ίδιο η/και τους συνεργάτες/υπαλλήλους του. Τέλος ως κόστος αντικατάστασης νοείται το κόστος ενός όμοιου αντικειμένου που είναι κατά το δυνατό ισοδύναμο στη χρηστικότητα με το αντικείμενο που ασφαλίζεται όπου στην αξία αγοράς προστίθενται, τα μεταφορικά, το κόστος εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας, τα έξοδα ασφάλισης, τα έξοδα συσκευασίας και εκτελωνισμού καθώς και τα έξοδα μελετών κλπ. και ως κόστος αναπαραγωγής νοείται το κόστος για την αναπαραγωγή ενός νέου αντιγράφου του αντικειμένου που ασφαλίζεται, με την χρήση/αντικατάσταση των ίδιων ή/και παρόμοιας λειτουργικότητας και ποιότητας υλικών όπου στην αξία αγοράς προστίθενται, τα μεταφορικά, το κόστος εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας, τα έξοδα ασφάλισης, τα έξοδα συσκευασίας και εκτελωνισμού καθώς και τα έξοδα μελετών κλπ. Τέλος η ασφαλιστική βάση «αξία τρέχουσας (πραγματική)» αποζημιώνει συμφώνως των όρων και εξαιρέσεων του ασφαλιστηρίου κατά κανόνα, το ποσό που εκτιμάται για την επισκευή η/και αντικατάσταση των ασφαλισμένων αντικειμένων/πραγμάτων/κτηρίων/εξοπλισμού/μηχανημάτων/εξαρτημάτων κλπ, με καινούργια ή/και παρόμοια του ίδιου τύπου, χρήσης, ποιότητας και προδιαγραφών, επί του ίδιου χώρου όπου αφαιρείται η παλαιότητα ως ποσοστό, που προκύπτει από τη φυσική απαξίωση (πχ ηλικία-κατάσταση), λειτουργική/τεχνολογική απαξίωση (πχ καινούργια παρόμοια-φθηνότερα-αποδοτικότερα) και οικονομική απαξίωση τους (πχ ανταγωνισμός-έλλειψη ειδικού εργατικού δυναμικού) και προστίθενται τα έξοδα μεταφοράς, εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας καθώς και τα έξοδα ασφάλισης, συσκευασίας, εκτελωνισμού  και μελετών κλπ. Εναλλακτικά εκτιμάται με την εύρεση της τρέχουσας αξίας μεταχειρισμένων όμοιων η/και παρόμοιων, πανομοιότυπων, ίδιας κατάστασης και δυνατοτήτων αντικειμένων/πραγμάτων/κτηρίων/εξοπλισμού/μηχανημάτων/εξαρτημάτων και δη σε χρονική στιγμή μόλις ενωρίτερα της ζημίας τους, μέσω συγκριτικής μεθόδου με τη χρήση αναγωγών και προσαρμογών και με τη προσθήκη των εξόδων μεταφοράς, εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας καθώς και των εξόδων ασφάλισης, συσκευασίας, εκτελωνισμού  και μελετών κλπ.

Κατά την έρευνα της αγοράς, σύμφωνα με τα δεδομένα, διαπιστώθηκαν τα κάτωθι:

• Βρέθηκαν τιμές συγκριτικών στοιχείων όμοιων η/και παρόμοιων μεταχειρισμένων μηχανημάτων που αφορούν τα πρώτα 10 έτη από το έτος κατασκευής. Οι τιμές εξετάστηκαν κατόπιν αναγωγών και προσαρμογών και προσεγγίζονται μέσω λογαριθμικού μοντέλου παλινδρόμησης. Συγκεκριμένα, οι τιμές περιγράφονται από εξίσωση της μορφής y = – a * ln(x) + b όπου (x) εκφράζει την ηλικία και (y) την αντίστοιχη αξία. Η επιλογή της λογαριθμικής παλινδρόμησης κρίνεται κατάλληλη, καθώς αποτυπώνει τη μη γραμμική σχέση μεταξύ των μεταβλητών, με έντονη μεταβολή στις μικρές ηλικίες και σταδιακή επιβράδυνση της μεταβολής καθώς η ηλικία αυξάνεται. Ειδικότερα οι τιμές περιγράφονται από την κάτωθι λογαριθμική εξίσωση παλινδρόμησης ως προς την ηλικία:

y = – a * ln(x) + b –> y = – 50000 * ln(x) + 284930 όπου :

• y= η αξία αγοράς που συμπεριλαμβάνει τη παλαιότητα
• x= η ηλικία του μηχανήματος

• Οι παραπάνω τιμές εφόσον μελετηθούν και εκτιμηθούν «ως ποσοστό εναπομείνασας αξίας» κατόπιν αναγωγών και προσαρμογών, συμφώνως της ηλικίας και της αρχικής αξίας, προσεγγίζονται με νέα εξίσωση λογαριθμικής, ως προς την ηλικία, παλινδρόμησης ως κάτωθι:

y = – a * ln(x) + b –> y = – 15.62 * ln(x) + 100.01

• y= το ποσοστό «εναπομείνασας αξίας»
• x= η ηλικία του μηχανήματος
• Τα έξοδα μεταφοράς, το κόστος εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας, τα έξοδα ασφάλισης, τα έξοδα συσκευασίας και εκτελωνισμού καθώς και τα έξοδα μελετών κλπ. εκτιμώνται σε σταθερό ποσοστό ~+10% επι των τιμών ανά έτος.
• Το μηχάνημα κατασκευάστηκε αρχές του έτους 2011 και τη παρούσα βρίσκεται σε καλή κατάσταση λόγω της προσεκτικής και δέουσας χρήσης και συντήρησής του.
• Συμφώνως των λογιστικών βιβλίων του ιδιοκτήτη κατόπιν μελέτης τους με το Λογιστή του, το μηχάνημα αγοράστηκε «ως μεταχειρισμένο σε εξαιρετική κατάσταση» κατά το τέλος τους έτους 2013, σε αξία κτήσης 253.000€.
• Σύμφωνα με τους Μέσους Ετήσιους Γενικούς Δείκτες Τιμών Παραγωγού στη Βιομηχανία της ΕΛΣΤΑΤ, η ανατίμηση της αξίας καινούριων όμοιων η/και παρόμοιων μηχανημάτων από το έτος 2011 έως το έτος 2026 ανήλθε μεσοσταθμικά με κατά προσέγγιση γραμμική τάση σε συνολικό ποσοστό ~+27%.
• Σύμφωνα με τη 2^η λογαριθμική εξίσωση παλινδρόμησης, τα ποσοστά «εναπομείνασας αξίας» αφενός κατά το έτος κτήσης του μεταχειρισμένου μηχανήματος (έτος 2013) αφετέρου σήμερα (έτος 2026) υπολογίζονται σε 82.88% και 56.72% αντίστοιχα.
• Η αξία κτήσης του εκτιμώμενου μεταχειρισμένου μηχανήματος (έτος 2013) μπορεί να αναχθεί σε αξία κτήσης αντίστοιχου καινούργιου (έτος 2011) διαιρώντας με το αντίστοιχο ποσοστό «εναπομένουσας αξίας» που λαμβάνεται ως παραπάνω. Επομένως η δυνητική αξία κτήσης του αντίστοιχου καινούργιου μηχανήματος κατά το έτος 2011 είναι: 253.000 / 0.8288 = ~305.000€

Ο παραπάνω ιδιοκτήτης αποτάθηκε σε τρείς (3) ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές προκειμένου να διερευνήσουν τη περίπτωση ασφάλισης του μηχανήματος.

Ο πρώτος πρότεινε την ασφαλιστική εταιρεία (Α) με το κάτωθι σχετικό όρο:

(….Για ασφάλιση ηλεκτρονικού/ηλεκτρολογικού εξοπλισμού/εξαρτήματα/μηχανήματα/συσκευές κλπ, η αποζημίωση θα υπολογίζεται σε αξία τρέχουσας-πραγματικής αξίας συμφώνως της ανακατασκευής ή/και αντικατάστασής τους με νέα κατόπιν αφαίρεσης ποσοστού λόγω χρήσης, κατάστασης ή/και οποιαδήποτε παλαιότητας υπο τη προϋπόθεση ότι τα ασφαλισμένα αντικείμενα θα είναι:

• Επαρκώς συντηρημένα καθόλη τη διάρκεια της ασφάλισης τους συμφώνως των οδηγιών του κατασκευαστή τους.
• Δε θα έχουν απολέσει ποσοστό μεγαλύτερο του 50% της αξίας κτήσης τους λόγω οποιασδήποτε απαξίωσης.
• Η ανακατασκευή ή/και αντικατάσταση τους θα συμβεί αποδεδειγμένα στον ίδιο ασφαλισμένο χώρο, εντός διορίας 1 έτους από την ημερομηνία επέλευσης της ζημίας.)

Ο δεύτερος πρότεινε την ασφαλιστική εταιρεία (Β) με το κάτωθι όρο:

(…Για ηλεκτρονικό/ηλεκτρολογικό εξοπλισμό/εξαρτήματα/μηχανήματα και συσκευές συμφωνείται να αποζημιώνεται το αναγκαίο ποσό για την επισκευή η/και αντικατάσταση των ασφαλισμένων αντικειμένων με καινούργια και σε έλλειψη με παρόμοια, του ίδιου τύπου, χρήσης, ποιότητας και προδιαγραφών, επί του ίδιου χώρου και η αποζημίωση θα συμπεριλαμβάνει τις δαπάνες μεταφοράς, συναρμολόγησης, εγκατάστασης και δοκιμαστικής λειτουργίας κατόπιν αφαίρεσης της παλαιότητας από οποιαδήποτε απαξίωση.)

Ο τρίτος πρότεινε την ασφαλιστική εταιρεία (Γ) με το κάτωθι όρο:

(..Για ηλεκτρονικό/ηλεκτρολογικό εξοπλισμό/εξαρτήματα/μηχανήματα και συσκευές, συμφωνείται να αποζημιώνονται τα ασφαλισμένα αντικείμενα, σε αξία πραγματική, της ίδιας χρήσης και ποιότητας. Σε περίπτωση που τα αντικείμενα δεν είναι δυνατόν να αντικατασταθούν με όμοια, ως αξία θα λαμβάνεται η πραγματική αξία παρεμφερών/πανομοιότυπων αντικειμένων, της ίδιας ποιότητας και απόδοσης, υπό τη προϋπόθεση αντικατάστασης/ανακατασκευής εντός ενός (1) έτους από την επέλευση της ζημιάς και εφόσον αυτά ήταν σε καλή κατάσταση κατά την επέλευση της. Καμία άλλη αξία δεν αποζημιώνεται, όπως αποθετική, προσωπική ή συναισθηματική κλπ.)

Ποια Αξία (Κεφάλαιο) Ασφάλισης Θα Προτείνατε Κατά Το 16^ο Έτος Έως Και Το 20^ο  Έτος & Ποιο Ασφαλιστή Στο «Έντυπο Εξατομικευμένης Συμβουλής»?

Βιβλιογραφία – Πηγές

• Στατιστική και Οικονομικές Εφαρμογές Ανδρέας Κ. Σαχπάζης
• Εισαγωγή στη Στατιστική &  Εισαγωγή στη Χρηματοοικονομική Μαθηματική Ι. Ν. Παπαϊωάννου
• Introduction to Linear Regression Analysis – Douglas C. Montgomery, Elizabeth A. Peck, G. Geoffrey Vining
• ΣΕΚΕ Σύλλογος Εκτιμητών Ελλάδος

Σχόλια: Το παρόν θέμα έχει σκοπό ανάπτυξη δεξιοτήτων και ειδικών γνώσεων των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών σχετικά με την Τέχνη και Επιστήμη, τη «κατά ελάχιστο» ισχύουσα Νομοθεσία που επηρεάζει τη Νομοθεσία Της Ιδιωτικής Ασφάλισης και κατά επέκταση τα ασφαλιστήρια συμβόλαια, συμφώνως των κινδύνων προς ασφάλιση και της εμπειρίας του σύμβουλου. Τα παραπάνω αφορούν στην απόλυτα προσωπική εκτιμητική γνώμη του σύμβουλου και οποιαδήποτε ομοιότητα με πρόσωπα, καταστάσεις ή/και περιστατικά είναι εντελώς συμπτωματική.